Zdolność do współodczuwania emocji innych osób – tak w uproszczeniu definiujemy empatię. Jeżeli ktoś umie spojrzeć na daną rzecz z czyjejś perspektywy, zrozumieć drugiego człowieka, jego punkt widzenia, mówimy o nim, że jest empatyczny. Jako rodzicom zależy nam, żeby nauczyć empatii nasze dzieci. Jak to zrobić? Co może być pomocne w kształtowaniu empatii u najmłodszych?
Rozwój empatii u dzieci ‒ dlaczego to takie ważne?
Najprościej (i odrobinę egoistycznie) rzecz ujmując, w życiu społecznym człowiek empatyczny jest bardziej lubiany ‒ tworzy wokół siebie pozytywną atmosferę, umie słuchać i budzi zaufanie. Na gruncie zawodowym to jedna z podstawowych kompetencji miękkich, którą każdy pracodawca chętnie widziałby u osoby, którą zatrudnia.
Dziecko empatyczne chętniej dzieli się z innymi, nie wyśmiewa rówieśników i nikomu celowo nie sprawia przykrości. Umie rozwiązywać konflikty, rzadko reaguje złością. Jest chętne do pomocy, łatwiej nawiązuje znajomości, jest dobrym przyjacielem. Jednocześnie buduje zdrowe poczucie własnej wartości, rozwija samoświadomość, czuje satysfakcję, a jeśli jednocześnie wykazuje się asertywnością ‒ nie daje sobą manipulować.
Jak widać, empatia to nie tylko dawanie innym. To także moc pozytywnych skutków dla siebie.
Jak nauczyć dziecko empatii?
Wiemy już, że empatia jest cechą, którą od wczesnego dzieciństwa warto wykształcać w naszych dzieciach. Pytanie, w jaki sposób. Oto kilka praktycznych porad, jak rozwijać empatię u dzieci ‒ skutecznie, od najmłodszych lat:
- Ucz rozpoznawania i nazywania emocji ‒ tylko wówczas będzie można dostrzec je także u kogoś innego.
- Pozwalaj na wyrażanie wszystkich emocji ‒ dziecko, które samo ich doświadczy, łatwiej rozpozna je u innych i zrozumie.
- Trenuj z dzieckiem rozwiązywanie konfliktów ‒ zachęcaj je do samodzielnego znalezienia wyjścia z sytuacji.
- Bawcie się w odgrywanie ról ‒ projektuj sytuacje, w których dziecko ma okazję zastanowić się, co zrobiłoby na miejscu kogoś innego.
- Ucz aktywnego słuchania ‒ z kontaktem wzrokowym, bez rozpraszaczy.
- Zauważaj empatyczne zachowania u dziecka i doceniaj je.
- Dawaj przykład ‒ niech dziecko widzi, że Ty także potrafisz okazać empatię (pomóc komuś, kto jest zmęczony albo ucieszyć się z cudzego sukcesu).
- Włączaj dziecko w akcje pomagania innym ‒ np. lokalne zbiórki dla potrzebujących.
- Wspieraj się wartościową literaturą dziecięcą, a w przypadku starszych dzieci także mądrymi bajkami, które uczą empatii ‒ naśladowanie ulubionych bohaterów, takich jak w książce “Lama Lenka i zabawa z przyjaciółmi” to coś, do czego nie trzeba namawiać.
Uwaga! Jednocześnie ucz dziecko, że bycie miłym, empatycznym i pomocnym nie oznacza, że można dać się wykorzystywać. Rozumieć kogoś to niekoniecznie zgadzać się z nim w każdej sytuacji, a pomaganie innym nie powinno odbywać się własnym kosztem. To trudna sztuka, której nie opanowało jeszcze wielu dorosłych, jednak wierzymy, że rozwój empatii u dzieci od najmłodszych lat zaowocuje już w niedalekiej przyszłości.
Na każdym etapie rodzicielstwa dobrze jest posiłkować się wartościową literaturą. Nasza propozycja w kontekście budowania empatii u dzieci to książka „Być rodzicem. Inspiracje wychowawcze”. Zawiera zbiór praktycznych wskazówek dotyczących rodzicielstwa bliskości, w tym cenne porady z zakresu komunikacji na linii rodzic‒dziecko. Pozycja została pomyślana jako poradnik dla rodziców ‒ książka, której celem jest wsparcie w wychowaniu dziecka mądrego, empatycznego, odpowiedzialnego i pewnego siebie. Prawda, że chcesz tego samego dla swojej latorośli? Zapraszamy do zakupu!
